काठमाडौँ। काठमाडौँ महानगरपालिकाले ‘रञ्जना लिपि’ को राष्ट्रिय पहिचानलाई अन्तरराष्ट्रिय क्षेत्रमा प्रचारप्रसार गर्न रञ्जना लिपि लेखन प्रशिक्षण सुरु गरेको छ ।
नेपाल लिपि, रञ्जना लिपि, अङ्क लिपि लेखन सीप (क्यालिग्राफी) र हस्तलिखित लिपिको अध्ययन प्रशिक्षणको मुख्य विषय रहेको कामपाको भनाइ छ ।
कामपा वडा नं १७ ले स्थानीय वडावासीलाई रञ्जना लिपिका लेखन प्रशिक्षण कक्षा ठँहिटीमा हरेक दिन बेलुका ५ः३० बजेदेखि सुरु हुन्छ । त्यस कक्षामा ३० जना प्रशिक्षार्थीको सहभागीता छ ।
स्थानीयलाई लिपि लेखनमा प्रोत्साहन गर्न वडाध्यक्ष एवं कामपाका प्रवक्ता नवीन मानन्धर स्वयम् हरेक दिन कक्षामा आउने र सिकाइ क्रियाकलापमा सहभागी हुने गरिरहनुभएको छ ।
यस क्रममा उहाँले भन्नुभयो, “नेपाल भाषा हाम्रो प्रदेशको कामकाजी भाषा हो । रञ्जना लिपि अन्तरराष्ट्रियस्तरमा नेपालको मौलिकता चिनाउने मानक हो । कामकाजी भाषाको प्रवद्र्धन र मौलिक लिपिको संरक्षण गर्न हामीले प्रशिक्षण थालेका हौँ । यो लिपि केवल अक्षर मात्र होइन । अक्षर कला पनि हो ।”
प्रशिक्षणको चाखलाग्दो विषयमा कुरा गर्दै प्रवक्ता मानन्धरले भन्नुभयो, “सात वर्षका बालबालिकादेखि ६० वर्ष उमेरका व्यक्तिहरु एउटै कक्षामा हुनुहुन्छ । उहाँहरुलाई सिकाउँदा उमेर वा अन्य कुनै कारणले असजिलो छैन । भाषा तथा लिपिको उत्थान गर्ने उद्देश्यले प्रशिक्षण चलाएका हौँ ।”
“नेपाल लिपि र नेपाल संवत् देशकै नाममा विकसित भएका मौलिक पहिचान हुन् । संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा नेपाललाई छुट्टै राज्यका रुपमा मान्यता दिलाउन नेपालमा नै विकास भएको रञ्जना लिपिलाई आफ्नो लिपिका रुपमा पेस गरिएको थियो । यस्ता इतिहास बचाउन अहिले थालिएको प्रशिक्षणको ठूलो योगदान हुनेछ ।” प्रवक्ता मानन्धरले भन्नुभयो ।
प्रशिक्षणमा नेपाल लिपि, रञ्जना लिपि, अङ्क, लिपि लेखन सीप (क्यालिग्राफी) सिकाइँदैछ । ‘नेपाल भाषा र रञ्जना लिपिमा १३ स्वर वर्ण हुन्छन् । व्यञ्जन वर्ण ४१ वटा हुन्छन् । नेपालमा लुम्बिनीको अशोक स्तम्भमा लेखिएको लिपिलाई पहिलो लिपिका रूपमा मानिन्छ । नवौँ शताब्दीमा नेपाल लिपिको सुरुआत नेपालमा नै भएको हो । १३ औँ शताब्दीलाई यसको महत्वपूर्ण विकास भएको पाइन्छ ।
प्रविधि आएसँगै २०७३ सालदेखि यसलाई युनिकोडमा प्रयोग गर्न थालिएको छ । प्रविधिमार्फत भाषानुवाद गरेर
