अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानाडाली सामानमा लगाउने तयारी गरिएको ५० प्रतिशत शुल्क तीन दिनका लागि स्थगित गर्नुभएको छ । अमेरिका र क्यानाडाबीच व्यापार सम्झौताको अन्तिम दस्तावेज तयार पार्ने काम भइरहेकाले शुल्क कार्यान्वयन केही दिन पछि सारिएको उहाँले बताउनुभएको छ ।

शुल्क बुधबारदेखि लागू गर्ने तयारी गरिएको थियो । त्यसको केही घन्टाअघि मङ्गलबार दिउँसो ट्रम्पले क्यानाडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीसँग तत्काल वार्ता गर्नुभएको थियो । त्यसपछि सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमा ट्रम्पले अमेरिका र क्यानाडाबीच दस्तावेजलाई अन्तिम रूप दिन बाँकी रहेको अवस्थामा सम्झौता भइसकेको उल्लेख गर्दै शुल्क स्थगित गरिएको जानकारी दिनुभएको हो ।

दुवै नेताबीच सोमबार पनि कुराकानी भएको थियो । त्यसपछि प्रधानमन्त्री कार्नीले वार्ता निकै ‘गम्भीर र संवेदनशील’ चरणमा पुगेको बताउनुभएको थियो । अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधिको कार्यालयले सामाजिक सञ्जाल एक्समा अमेरिका–क्यानाडा समझदारीमा अमेरिकी सामानका लागि व्यापक बजार पहुँच, आर्थिक सुरक्षासम्बन्धी प्रतिबद्धता र डिजिटल व्यापारमा समन्वयलगायत विषय समेटिएको जनाएको छ ।

कार्यालयका अनुसार क्यानाडाले अमेरिकी सामानमाथि गरिएको भेदभाव वा अनुचित तथा असमान व्यवहार हटाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेपछि शुल्क स्थगित गरिएको हो ।

ह्वाइट हाउसले क्यानाडाले अमेरिकी मदिरा, मोटरगाडी र दुग्धजन्य उत्पादनमाथि ‘भेदभावपूर्ण व्यवहार’ गरेको आरोप लगाउँदै गत महिना ट्रम्पले ५० प्रतिशत शुल्क लगाउने आदेशमा हस्ताक्षर गर्नुभएको थियो । प्रस्तावित शुल्क वाइन, हक्की स्टिक र सिमेन्टलगायत क्यानाडाली उत्पादनमा लागू हुने थियो ।

अक्सफोर्ड इकोनोमिक्सका अनुसार प्रस्तावित शुल्कले क्यानाडाबाट अमेरिकामा हुने निर्यातको करिब ५।५ प्रतिशत अर्थात् लगभग २० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको व्यापार प्रभावित हुने थियो । शुल्कले क्यानाडाको समग्र अर्थतन्त्रमा सामान्य नकारात्मक प्रभाव पार्ने भए पनि मध्य क्यानाडाको उत्पादन क्षेत्रमा भने गम्भीर असर पर्ने अनुमान गरिएको छ ।

नयाँ शुल्कबाट जोगिन तथा ट्रम्प प्रशासनले क्यानाडाको अटोमोबाइल, इस्पात, काठ र एल्युमिनियम उद्योगमा लगाउँदै आएका क्षेत्रगत शुल्कबाट राहत पाउन क्यानाडाली वार्ताकारहरू वासिङ्टनमा छलफल गरिरहेका छन् । क्यानाडाली सञ्चारमाध्यमका अनुसार ओटावाले अमेरिकी मदिरा तथा वाइनमाथिको प्रतिबन्ध हटाउन प्रान्तहरूलाई आग्रह गर्नेलगायतका छुट दिने प्रस्ताव अघि सारेको छ ।

ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल पोस्टमा पूर्वराष्ट्रपति जो बाइडेनको कार्यकालमा रोकिएको विवादास्पद ‘किस्टोन एक्सएल’ पाइपलाइन परियोजना पुनः अघि बढ्न सक्ने सङ्केतसमेत दिनुभएको छ । वातावरणीय अभियन्ताहरूले लामो समयदेखि विरोध गर्दै आएको उक्त परियोजना बाइडेन प्रशासनले वातावरणीय कारण देखाउँदै अघि बढ्न दिएको थिएन ।

पूर्व अमेरिकी वाणिज्य अधिकारी क्रिस्टोफर पादिलाका अनुसार व्यापार वार्तामा समयसीमा नजिकिँदा अन्तिम समयमा यस्ता घटनाक्रम देखिनु असामान्य होइन । उहाँले अमेरिका–मेक्सिको–क्यानाडा स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता ९युएसएमसिए० को पुनरावलोकन तथा नवीकरणका क्रममा ट्रम्प प्रशासनले क्यानाडाबाट प्रारम्भिक सहुलियत लिन शुल्कको धम्कीलाई वार्ताको दबाबका रूपमा प्रयोग गर्ने सम्भावना रहेको बताउनुभएको छ ।

अक्सफोर्ड इकोनोमिक्सले सिमेन्ट, कागज, मुद्रण, काठ, कपडा तथा विद्युतीय उपकरण उत्पादकलाई प्रस्तावित शुल्कबाट सबैभन्दा बढी असर पर्ने क्षेत्रका रूपमा औँल्याएको छ ।

अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले यसै वर्षको सुरुआतमा ट्रम्प प्रशासनले विश्वभरका सामानमा लगाएका धेरै शुल्क खारेज गरेपछि क्यानाडालाई लक्षित नयाँ शुल्कका लागि प्रशासनले फरक कानूनी प्रावधान प्रयोग गरेको थियो । प्रस्तावित शुल्क क्यानाडाली ऊर्जा, पोटास र यसअघि नै क्षेत्रगत शुल्क लागिरहेका केही सामानमा भने लागू नहुने जनाइएको छ । यद्यपि युएसएमसिएअन्तर्गत पर्ने अन्य क्यानाडाली उत्पादन प्रभावित हुने थिए ।

ट्रम्प प्रशासनका व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले यसअघि अमेरिकी सामानमाथि क्यानाडाले गरेको प्रतिशोधात्मक कदमको जवाफ दिन शुल्क लगाइएको बताउनुभएको थियो । उहाँका अनुसार क्यानाडाका विभिन्न प्रान्तले अमेरिकी मदिरा पसलका तख्ताबाट हटाएका छन् भने युरोपेली सङ्घबाट आयात हुने दुग्धजन्य उत्पादनलाई समेत क्यानाडाली बजारमा थप पहुँच दिइएको छ ।

अमेरिका र क्यानाडाबीचको वार्ता अबको तीन दिनमा अन्तिम रूप लिने वा शुल्क पुनः कार्यान्वयन हुने भन्ने विषयमा केन्द्रित हुनेछ ।